Noite nova este venres, día 23 de outubro.

En colaboración co Concello da Coruña o Grupo Hábitat organiza este venres un percorrido nocturno para mozos de observación de fauna nocturna no entrorno da Torre de Hércules.
A inscrición é gratuita, para mozos entre 14 e 30 anos, guiada por expertos do GN Hábitat farase unha actividade de mostraxe de bolboretas nocturnas, observación en contornas húmidas na busca de anfibios activos, detección de morcegos, etc. Por favor, acode á cita con roupa e calzado preparado para a chuvia e lanternas con pilas de reposto.
Animádevos a participar inscribíndovos neste enlace

Saúdos

Próximo encontro naturalista: Aves 2009

O vindeiro venres 25 de setembro, ás 20:00 da tarde, terá lugar unha charla preparatoria para o día das aves (1 de outubro), titulada:

Metodoloxía de estudo de aves mariñas

por Cosme D. Romay e Atocha Ramos

Os relatores son experimentados ornitólogos, que participaron en numerosas campañas de estudo de aves, sobre todo colaborando coa SGO (Sociedade Galega de Ornitoloxía).

Cosme D. Romay é licenciado en Bioloxía pola Universidade de Santiago de Compostela. Formouse tamén no Instituto Holandés de Oceanografía–NIOZ, así como no Museo de Historia Natural Luis Iglesias e Consello Superior de Investigacións Científicas. Presentou os resultados da súa investigación en Congresos científicos así como en diversos artigos en publicacións científicas especializadas.

Atocha Ramos é Licenciada en Bioloxía pola Universidade da Coruña. Traballou coas aves mariñas afectadas polo verquido do petroleiro Prestige, facendo estudos externos, internos (necropsias) , e análise da dieta. Obtivo unha beca da Sociedade Española de Ornitoloxía que lle permitiu participar nun estudo sobre Arao común baseado na análise de cadáveres abeirados atopados en ICAAs (2004-2005)

A entrada á charla será libre e gratuita, pregamos que se confirme a asistencia respostando a este correo para poder adecuar o local ao número de asistentes.

Se che gusta o mar e a natureza e queres aprender a distingui-las numerosas aves que estes días pasan a certa distancia polas nosas costas ou paran a alimentarse nas nosas praias, pásate polo local do GN Hábitat e poderás coñecer cómo colaborar activamente para o seu estudo. Os voluntarios son fundamentais para entende-lo comportamento migratorio das aves e permiti-la súa conservación. Nunca sobra unha man que axude, e menos en Galicia.

Construtiva saída ao alto Mandeo

En terras de Aranga, rodeados de explotacións hidroeléctricas, extensas plantacións de eucaliptos, piñeiros, soutos e algunha aldeíña tradicional, esta despoboada rexión conserva aínda algunhas extensas manchas de fraga autóctona arredor do encaixonado Mandeo. Para coñecer a zona, unha delegación do GN Hábitat, guiados por un experto da asociación betanceira Rabo do Galo (Fernando) e acompañados dun herpetólogo (Rafa), fomos atentos observadores da fauna local por unha ruta de 5 km na "minicentral" de Goimil, con abundantes insectos (chicharra verde, varios odonatos, varios carábidos, etc.), abundantes páridos que evidenciaban o bo estado da fraga, estaban acompañados non soamente da abundante lagartixa galega (Podarcis bocagei), senón tamén das localmente escasas lagartixas da serra (Iberolacerta monticola).
Máis adiante, na Fraga das Barbudas, xuntámonos a unha delegación pontevedresa da SGHN, que aproveitaron para caracterizar a rica fauna de lepidópteros (decenas de especies observadas) e compartimos outras observacións de campo, coma unha interesante latrina de xeneta, que nos revelou a presenza do escornabois (Lucanus cervus) e do gran cerambícido Prionus coriarius, así como unha boa observación da cobra lagarteira setentrional e un morcego que saiu da súa fenda en pleno mediodía (supoñemos que se preguntaría por esa visita inesperada).
Non só a investigación de campo puxo a primeira pedra da conservación, senón un firme propósito das tres asociacións para unírmonos nun proxecto común para protexer de xeito efectivo hectáreas destes marabillosos exemplos de bosque atlántico caducifolio. Sabemos que o camiño require constancia e bo facer, pero pensamos contamos cos expertos e os medios axeitados. Agardamos poder ofrecer máis novas deste espazo do alto Mandeo nos meses vindeiros.

Charla sobre o Oso pardo na Península Ibérica: Situación e Conservación

Este venres 31 de xullo ás 20:30, o profesor da Universidade de Oviedo, experto en bioloxía animal, con ampla experiencia en mamíferos ibéricos. Dende a década dos 90 está adscrito ademais ao Instituto de Recursos Naturais e Ordenación do Territorio, e ten publicados máis de 60 traballos e máis de 40 comunciacións a congresos, traballos dos cales destacan varios estudos sobre a distribución histórica, abundancia e conservación do oso pardo ibérico:

Distribución actual da especie.

Esta ilustración representa a distribución do oso pardo a mediados do s. XIX, segundo o autor (1)

1. Nores, C., Naves, J. (1993). Distribución histórica del oso pardo en la península Ibérica. Pp. 13-33. En:Naves, J., Palomero, G. (Eds.). El oso pardo (Ursus arctos) en España. ICONA, Madrid.
   
2. Nores, C., Palomero, G. (2000). Actividades cinegéticas y conservación del oso pardo en la cordillera cantábrica. Pp. 157-173. En: Layna, J. F., Heredia, B., Palomero, G., Doadrio, I. (Eds.). La conservación del oso pardo en Europa: un reto de cara al siglo XXI. Fundación Biodiversidad, Madrid.
   

Dado que o aforo é limitado, roguemos confirmedes a vosa asistencia á charla cun día de antelación no e-mail do grupo (gnhabitat@yahoo.es) co asunto "ASISTENCIA". Graciñas.

Saída do grupo á "lagoa" de Alcaián

Este domingo 19 organizamos unha saída a Alcaián (Coristanco), estaremos toda a mañá, quedando a comer alí, algúns dos que imos, temos que marchar despois de xantar, pero outros pensan quedar todo o día, non hai problema con tal de sabelo antes para organizarnos cos coches.

Hai que levar a comida, e é recomendable levar tamén botas de auga, porque a zona é húmida e con bastantes charcos e terreo irregular, outra opción e ir con calzado que se poida mollar e en pantalón curto, cada un como queira, pero levar roupa de reposto para volver tampouco é mala idea.

Quedaremos ás 9 da mañá no local de Hábitat, pero se alguén quere saír doutro sitio, con tal de chamanos ao teléfono do grupo (981135014) ata o día antes, xa nos poñemos de acordo.

Este humidal tantas veces proposto, pero aínda non protexido, presenta fauna e flora de interese, entre o cal destacamos a tartaraña cincenta, diversos anfibios, insectos acuáticos de interese e flora ameazada, coma a vulnerable planta acuática carnívora Utricularia minor, e xa no monte, o cardo rastreiro endémico de Bergantiños, e considerada en perigo de extinción, Centaurea ultreiae.

Utricularia minor Centaurea ultreiae

Finalizou a Escola de Naturalistas'09

Despois da charla do venres a cargo do noso experto, Santiago Vázquez Casás. o domingo día 8 de xuño, os asistentes puideron acompañar en Cecebre as habituais sesións dos aneladores do G.N. Hábitat, Manolo Carregal e Berto Monteagudo, que amablemente atenderon dúbidas e explicaron coa seguridade que dá a experiencia as dificultades da tarefa e tamén as novas tendencias no anelamento a nivel europeo.

Para os asistentes, o número de especies foi máis que suficiente, inda que os ornitólogos insistisen en que era unha modestísima representación da avifauna de Cecebre, puidemos ver especies residentes tan espectaculares coma este peto real (Dendrocopos major):

E tamén especies migradoras coma esta folosa amarela (Hippolais polyglotta):

Entre as residentes tamén anelaron carrizos, merlos, reiseñores bastardos, polos de paporrubio e chasca... as migradoras parciais papuxa das amoras, picafollas ibérico, liñaceiros e verderolos, e as migradoras africanas andoriñas comúns.

De camiño tamén adornaban o camiño 2 especies de orquídeas en flor e o iris amarelo (espadana) e na lagoa, un par de somorgullos cristados en plumaxe nupcial baixo a activa nube de cirrios e andoriñas comúns... e algunha que outra gaivota oportunista que andaba ao cangarexo americano.

Baixando no coche na dirección que leva o mesmo río Mero, chegamos ao paseo do Burgo para completa-lo día coa observación de aves acuáticas: os cisnes mudos, que se emanciparon da súa vida en catividade, estaban alimentándose en augas abertas con marea baixa. Tamén vimos unha activa garza real; uns repousados mazaricos chiaores e biluricos patirrubios. Como ave terrestre, destacar a lavandeira amarela, típica do litoral galego estival. Por desgraza o tempo non acompañou para pararnos máis neste espazo e fomos "clausurar" a xornada cun café quente, que falta nos facía a algúns, e a mutua camaradería que penso todos agradecimos, animais humanos que somos, co sano propósito de organizar outra saída exploratoria en grupo á natureza a fins de xuño.

A Escola de Naturalistas chega á súa recta final

O vindeiro día 5 de xuño ás 20:30 terá lugar no local a última charla da Escola de Naturalistas, a cargo do experimentado ornitólogo Santiago Vázquez Casás. Remataremos o ciclo cunha saída á Ría do Burgo (7 de xuño), onde o mesmo experto e máis xente do grupo cederá o seu material óptico e coñecementos para aprendermos a diferenciar as principais aves acuáticas e terrestres.

A charla e saída de mamíferos, impartida por Antón Vázquez Corral, deulle un repaso a toda a fauna mastozoolóxica presente en Galicia. Na saída aos Ancares, coa fin de observar mamíferos, un nutrido grupo puido ver algúns dos poucos rebezos (Rupicapra rupicapra) que quedan en Galicia e tamén puidemos ir abrindo boca cos réptiles e anfibios: numerosas lagartas das brañas (Lacerta vivipara), e lagarta dos muros (Podarcis muralis), nunha das escasas localidades en que estas especies aparecen en Galicia, tamén puidemos ver unha parella de lagarto das silvas (Lacerta schreiberi), varias lagartas da serra (Iberolacerta monticola) e anfibios como a ra vermella (Rana temporaria), da que se observaron posturas, larvas e adultos, o pintafontes común (Lissotriton boscai) ou o pintafontes palmado (Lissotriton helveticus).

Exemplar de Lacerta [Zootoca] vivipara nos Ancares.

Ricardo Ferreiro Sanjurjo, o noso experto en anfibios e réptiles, repasou a ameazada fauna herpética na charla do día 22 (día da biodiversidade) e a saída a Louro e Lariño do 24 foi moi rica en réptiles. Observamos uns cantos esgonzos ibéricos (Chalcides bedriagai), tamén esgonzos comúns (C. striatus), escánceres (Anguis fragilis), lagartas rabudas (Psammodromus algirus), cobras de escada (Rhinechis scalaris), cobra lagarteira meridional (Coronella girondica), lagarta de Bocage (Podarcis bocagei) e lagarto arnal (Lacerta lepida). Tamén vimos un par de lagarteiros que levaban nas poutas polo aire senllas presas reptilianas, un ofidio e unha lagarta, parecían.

Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai) nas dunas grises de Louro.

Asemade vimos algún mamífero activo (lontra, rato caseiro e furaño común) e numerosas fozadas de porco bravo. Tamén nos paramos a ver e identificar multitude de insectos, sobre todo polinizadores (vistosos lepidópteros, himenópteros, hemípteros, coleópteros...) que completaban o contorno natural.

Un podalirio (Iphiclides podalirius) "libando" nas gramíneas Dactylis glomerata.

Como herpetólogos estaban Ricardo e Martiño Cabana, que fixeron a maior parte de capturas de réptiles, e Xabi e Santi puxeron a nota ornitolóxica, descubríndonos uns cullereiros (Platalea) e os lagarteiros xa citados, anticipando xa a próxima e charla.